Banken moeten strenger gereguleerd worden om een herhaling van de voorbije financiële crisis te vermijden. Over dit gegeven lijkt iedereen het volmondig eens. Over welke regulering er dan wel moet komen, en welke effecten dit zal genereren, bestaat er heel wat minder eensgezindheid.

Na lang onderzoek en overleg zijn de nieuwe spelregels vastgelegd voor de financiële sector in de Zwitserse stad Bazel. Zoals verwacht staan strenge kapitaalvereisten centraal. Niet alleen wordt de noodzakelijke kapitaalbuffer opgetrokken tot 7 procent, maar ook de definitie van ‘kapitaal’ wordt scherpgesteld, waardoor banken momenteel veel meer eigen vermogen moeten vastleggen dan voorheen. Sterk gekapitaliseerde banken kunnen beter tegen een stootje. Afschrijvingen van niet-performante leningen, bijvoorbeeld van herverpakte Amerikaanse hypotheekleningen, zullen banken minder snel aan de afgrond brengen met de nieuwe regels dan met de oude.

Tekort aan leningen?

Desondanks zijn er ook nadelen verbonden aan de striktere kapitaalregels. Indien banken meer kapitaal moeten aanhouden, kunnen ze minder uitlenen aan gezinnen en bedrijven. Hoe groot de impact van de huidige maatregelen zal zijn, is nog onduidelijk. Zo verscheen er in juni nog een ronduit alarmerend rapport van ‘the Institute of International Finance’, een associatie van banken.

Zij schatten dat het inkomen in rijke landen (Japan, de eurozone en de VS) tegen 2015 3 procent lager zou liggen omwille van Basel 3. Dit is enorm veel gezien de trage groei die verwacht voor deze regio. Bovendien zouden er 9,7 miljoen jobs op de helling staan binnen de financiële sector. Deze cijfers lijken overdreven hoog, ook al omdat deze associatie niet geheel onpartijdig kan genoemd worden, maar de vrees is niet geheel onterecht: Strengere kapitaalvereisten houden onvermijdelijk in dat banken minder kunnen/mogen uitlenen.

De voorbije jaren waren er legio klachten vanuit de bedrijfswereld over de gebrekkige beschikbaarheid en kostprijs van bankkredieten. De Basel 3 regelgeving zal dit probleem mogelijk bestendigen. Barclays Capital, een investeringsbank, schat dat de Amerikaanse banksector 100 tot 150 miljard dollar nodig heeft om aan de nieuwe kapitaalvereisten te voldoen. Een studie van consultancy McKinsey schatte dat de Europese banksector maar liefst 700 miljard euro extra nodig heeft, een stijging van hun huidige ‘tier one’ kapitaal van 40 tot 50 procent. Dit zal ongetwijfeld zijn gevolgen hebben op de kredietverstrekking, zo staat verder in de studie te lezen.

Heel wat vragen blijven bestaan. Zullen financiële instellingen de komende jaren nog dividenden uitkeren? In hoeverre zullen banken hun werking of structuur aanpassen aan de veranderde omgeving? En bovenal: hoe zwaar zal de kredietverstrekking te lijden hebben? Het is vooralsnog bijvoorbeeld onduidelijk of kredietwaardige ondernemingen meer gespaard zullen worden en of er in de nabije toekomst meer borgstellingen of hogere marges vereist zullen worden?

Geen zaligmakende oplossing

Daarnaast blijven twee kritieken prangend. Ten eerste moet er slechts tegen 2019 voldaan worden aan de nieuwe kapitaalvereisten. Het valt geenszins uit te sluiten dat de wereld tegen dan niet opnieuw een financiële crisis te verwerken heeft. Desondanks is een dergelijke overgangsregeling noodzakelijk; financiële instellingen moeten de tijd vinden om zich te kapitaliseren.

Een fundamenteler probleem blijft de omvang van vele instellingen. Een faillissement van een (zeer) grote financiële instelling zou namelijk dermate grote gevolgen hebben voor de lokale economie dat landen geen keuze hebben dan in te grijpen en de desbetreffende bank te behoeden voor het faillissement. Wetende dat de belastingsbetaler opdraait voor eventuele zware verliezen zou deze instellingen aanzetten tot het nemen van extra risico. Het meest treffende voorbeeld betreft Ierland, een land met een disproportioneel grote banksector. Terwijl de ambtenarenlonen worden verlaagd en vele sociale uitkeringen in vraag worden gesteld, zag de overheid geen enkele keuze dan haar noodlijdende banksector vele miljarden toe te stoppen, waardoor het overheidstekort oploopt tot meer dan 30 procent van het BBP. Dit probleem, bekend als ‘too big too fail’ wordt nauwelijks aangepakt.

De nieuwe kapitaalvereisten maken het kortom minder waarschijnlijk dat grote banken in acuut levensgevaar zullen verkeren. Ze veranderen evenwel niets aan het feit dat de overheid zal moeten bijspringen indien dit toch gebeurt.

Reacties

H. Vanerps

0

 

 

Geld is in de eerste en laatste plaats een ruilmiddel. Geldcreatie dient daarom gebaseerd te worden op te verwachten productiegroei.
Onze overheden draaien de rollen om en trachten economische groei te baseren op geldcreatie. Deze muntinflatie resulteert steeds meer in stijgende consumptieprijzen of zeepbellen in beurskoersen, vastgoedprijzen, grondstoffenprijzen of een combinatie hiervan.
Het is de taak van de banken om geld te creëren. Het is de taak van de overheden om deze geldcreatie in toom te houden : meer geld voor investeringen, minder voor consumptie en speculatie.

woensdag 24 november 2010 om 21:40

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe