In maart 2009 bracht VKW Metena een beleidsnota uit omtrent de toekomst van de euro. Hoewel we de geen acuut gevaar bespeurden voor een ineenstorting van de euro, onthulde de financiële crisis wel degelijk een aantal zwaktes van euroland. Eén van de meest zorgwekkende evoluties was de een enorme kloof tussen landen als Nederland en Duitsland aan de ene kant en landen als Griekenland of Ierland aan de andere, terwijl er wel één uniform monetair beleid aan al deze lidstaten opgelegd werd. Deze divergentie kwam tot uiting in de risicopremie van overheidsobligaties. Zwakkere lidstaten moesten tot bijna 3%-punt meer interest betalen voor hun overheidsschuld dan Duitsland. Ruim zes maanden later is deze bezorgdheid grotendeels weggeëbd.

Na de paniek

Figuur 1 geeft de risicopremies op overheidsobligaties (met een looptijd van 10 jaar)  weer van een aantal landen ten opzichte van Duitsland, de economie die traditioneel als de meest stabiele wordt beschouwd en daarom een relatief lage interest betalen op haar overheidsschuld. De sterk oplopende premies in het begin van het jaar zorgden voor veel onrust. Allereerst betekenen deze cijfers dat zwakker presterende landen beduidend meer moesten betalen op hun overheidschuld, waardoor de problemen nog verergerd kunnen worden en een vicieuze cirkel op gang getrokken kan worden.

(Bron: Financial Times)

Daarnaast werden er ook in toenemende mate rekening gehouden met de mogelijkheid op een ‘default’, eurolanden die niet langer bij machte zijn om hun overheidsschuld terug te betalen. Hoge risicopremies zijn immers een vergoeding van beleggers voor het nemen van risico op wanbetaling. Een dergelijke gebeurtenis zou verregaande gevolgen kunnen hebben voor de stabiliteit van de monetaire unie. Een columnist van de gezaghebbende ‘Financial Times’ schreef dan ook op 13 januari dat:
“A eurozone country defaulting and leaving the euro is close to an unthinkable event. But Friday’s news from Standard & Poor’s that Greece and Ireland were on review for a possible downgrade, followed yesterday by Spain, left many thinking the unthinkable.”

Na een piek rond het begin van dit jaar zijn deze premies evenwel opnieuw sterk de laagte ingegaan, en alle onheilsberichten met hen.

België goed weggekomen

België werd ook beschouwd als een risicoland. Gezien de traditioneel hoge overheidsschuld en de zware bankinterventies kon de crisis de rentesneeuwbal al snel opnieuw aan het rollen brengen. De risicopremie voor de Belgische overheidsobligaties steeg dan ook van circa 0.3 procentpunt naar 1.1 procentpunt en de vrees bestond dat deze kloof nog verder zou oplopen. Het tegendeel heeft echter plaatsgevonden; het verschil tussen België en Duitsland is sindsdien gestaag teruggelopen (zie figuur 2).

(Bron: Financial Times) 

Toegenomen risico-appetijt

Kortom, de renteverschillen binnen de eurozone lijken veeleer een tijdelijk fenomeen te zijn. Dit is goed overheidsfinanciën voor de landen in kwestie en voor de toekomst van de eurozone. Het minder goede nieuws is dat deze evolutie eerder te wijten is aan een toegenomen tolerantie van beleggers voor het nemen van risico dan van een kentering van de budgettaire en economische problemen van de besproken landen. Griekenland bijvoorbeeld tekent een overheidstekort op van 12.5% in 2009 en zal de komende jaren zware tekorten blijven opstapelen. Ook in ons land lijkt een snelle sanering van de overheidsfinanciën er niet aan te komen. Voor veel regeringen blijft het aldus hopen dat beleggers bereid zijn en blijven om hun toenemende overheidsschuld te financieren aan een beperkte premie.

Reacties

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe