Oude bankierswijsheid zegt dat je geen kredieten toekent op basis van een waarborg. Je moet als geldschieter geloven in een project. Zakelijke of persoonlijke waarborgen mogen niet het verschil maken. Tot zover de wijsheid, want in de praktijk zien we net het omgekeerde. Vooral familiale bedrijven worden gesommeerd tot het verstrekken van waarborgen, vaak dan nog persoonlijke.

Deze bijdrage verscheen ook in Ondernemen, het ledenblad van VKW

Is dat zinvol, laat staan eerlijk? De zin van waarborgen volgt uit het feit dat banken zich bij de beoordeling van een kredietaanvraag moeten baseren op informatie van de aanvrager. Die laatste beschikt weliswaar over alle informatie, maar wil die vanuit tactische overwegingen niet noodzakelijk volledig vrijgeven. Om de prijs te drukken, kan die zijn situatie mooier voorstellen dan ze is. Daarom gaan banken bij twijfel waarborgen vragen. Mocht het dan verkeerd lopen, is er een vangnet. De waarborg wordt een verdoken verhoging van de kostprijs.

Risicopremie

In theorie zou de bank de prijs ook rechtstreeks kunnen verhogen en, in verhouding tot mogelijke onduidelijkheid, bovenop de basisrente een risicopremie vragen. Dat lijkt meteen ook de oplossing voor de heersende kredietschaarste op de kredietmarkt. Heel wat krediethongerige bedrijven zullen de hogere intrestvoet er graag bijnemen. Toch zien de banken af van een dergelijke prijspolitiek. Hoewel hun eigen ratingsystemen reeds aanleiding geven tot afgewogen risicopremies, zullen de banken een grens stellen aan de prijsdifferentiatie. Te hoge rentes trekken vooral risicovolle projecten en investeerders aan, terwijl ze activiteiten met lage maar stabiele marges afstoten. Kortom, we zouden vanuit een maatschappelijk oogpunt zeker geen betere kredietbedeling krijgen.

Kredietschaarste

De onhebbelijke conclusie is dat zowel kredietschaarste alsook waarborgen uw deel zullen zijn. Internationaal onderzoek beaamt dit. Zo stelden de professoren Wim Voordeckers en Tensie Steijvers van de Universiteit Hasselt vast dat Belgische KMO’s worstelen met een beperkte toegang tot krediet. We mogen er gerust vanuit gaan dat ongeveer een derde van de Belgische KMO’s constant verlegen zit om krediet. Internationaal onderzoek leert bovendien dat vooral snelgroeiende bedrijven verstoken blijven van de nodige financiering. Opvallend daarbij is dat het in vele gevallen familiale KMO’s betreft.

Blijkbaar vrezen banken dat familiaal aandeelhouderschap gemakkelijker aanzet tot vriendjespolitiek en inadequaat gebruik van schaarse middelen. Zoals hoger aangegeven, zijn waarborgen ook hier het ideale breekijzer. Maar wat bij familiale KMO’s dan weer opvalt, is dat veel vaker persoonlijke waarborgen worden gevraagd. Die zijn voor de bank blijkbaar goedkoper dan zakelijke zekerheden of convenanten die meer opvolging en controle vergen. Met een persoonlijke waarborg komen de belangen van de bank en de familiale bedrijfsleider-eigenaar immers nog meer op één lijn te liggen.

Concurrentie buiten houden

Of deze werkwijze eerlijk is, moet geval per geval bekeken worden. Men zou mogen verwachten dat het vertrouwen groeit en het informatieprobleem voor de bank kleiner wordt naarmate beide partijen elkaar beter leren kennen. Dat zou zich moeten vertalen in minder waarborgen en eventueel een lagere prijs. In de praktijk gebeurt dit niet altijd. Banken hebben namelijk vaak de neiging om juist meer waarborgen te vragen dan technisch gezien noodzakelijk is. Naarmate meer bedrijfsactiva en persoonlijk kapitaal onder een waarborg komen te liggen, heeft het bedrijf minder mogelijkheden om aan te kloppen bij concurrerende banken. Dat is logisch vanuit het standpunt van de huisbankier, maar niet netjes. En als het bedrijf dan tenminste nog beloond zou worden met een merkelijk betere rente...

Tip

De ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV) verleent waarborgen voor bedrijfskredieten aan financiële instellingen, zoals banken en leasingmaatschappijen. Het laat hen toe om meer financiering aan te bieden aan ondernemingen die actief zijn in Vlaanderen en dat aan meer aantrekkelijke voorwaarden.  Klik hier voor meer informatie

Reacties

H. Vanerps

0

 

 

Ondernemers zijn geneigd om te vlug investeringsbeslissingen te nemen bij (kunstmatig) lage rentes. Nogal logisch dat banken in deze situatie extra waarborgen eisen.

zondag 15 mei 2011 om 21:23

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe