Ierland was tot voor enkele jaren hét voorbeeld van een performante economie. De belastingsdruk was onder controle, het land had een bloeiende exportsector, de overheidsfinanciën waren gezond en de economische groei wekte afgunst op bij velen. In vele opzichten verschilt het land hiermee fundamenteel van andere zwakke broertjes binnen de eurozone. Zowel Portugal en Griekenland zagen hun competitiviteit afkalven en hun overheidsfinanciën verzwakken en zijn hierdoor ‘in het vizier van de speculanten’ gekomen.

Hoe komt het dan dat Ierland zich in een gelijkaardige situatie bevindt? Het antwoord laat zich in één figuur samenvatten.

De Ierse banksector

Figuur 1 geeft duidelijk weer waarom Ierland op de rand van de afgrond staat. Op de horizontale as staat de omvang van de banksector (totale activa) ten opzichte van het BBP van het land waar deze banken hun hoofdkwartier hebben. In alle bovenstaande landen, is de banksector ettelijke keren groter dan het BBP. Ierland spant evenwel overduidelijk de kroon, met een banksector die ongeveer even veel activa op de balans heeft staan dan het Ierse inkomen van een heel decennium.

Even zeer problematisch is dat Ierland zich garant heeft gesteld voor ruim 25 procent van deze bankactiva. Dit percentage ligt ver boven het Europese gemiddelde (zoals de verticale as van figuur 1 weergeeft), voornamelijk omdat de Ierse banken zo veel niet-performante leningen hebben aangegaan. Vooral de kredietgroei voor het financieren van vastgoedprojecten en voor het aangaan van hypotheekleningen om dit vastgoed aan te kopen, groeide fenomenaal. Om een illustratie te geven: In 2007 werden er half zo veel woningen gebouwd dan in Groot-Britannië, dat 14 keer zo veel inwoners telt. Heel veel van deze vastgoedgerelateerde leningen blijken achteraf dan ook zwaar verlieslatend te zijn.

Kortom, de Ierse banksector was niet alleen uit zijn voegen gegroeid, maar leende ook onvoorzichtiger uit dan de Europese sectorgenoten.

Figuur 1: De banksector in 10 Europese landen

Bron: Baglioni en Cherubini, 2010

De gevolgen bleven niet uit. Ierland heeft zich garant gesteld voor twijfelachtige bankactiva voor een bedrag van 278 procent van het BBP. Op een tweede plaats binnen de landen uit figuur 1 komt het Verenigd Koninkrijk met een percentage van ‘slechts’ 54. Daarenboven blijft het niet bij garanties. De Ierse staat heeft al immens veel geld in haar banksysteem gestoken, waardoor het overheidstekort volgend jaar zal oplopen tot meer dan 30 procent van het BBP. Baglione en Cherubini, twee Italiaanse universiteitsprofessoren hebben uitgerekend dat de verwachte schade van de banken voor de Ierse overheid, nog sterk kan oplopen. Net zoals in IJsland het geval was, gaan de noodzakelijke reddingsoperaties de draagkracht van de Ierse overheid en economie ver te boven, waardoor het land schoorvoetend steun vanuit Europa moet aanvaarden.

Waarschuwing voor andere landen

Wat de Griekse perikelen aantonen, is het belang van een competitieve exportsector en een zuinige overheid. Ierland (en IJsland) illustreren een heel ander gevaar: een te grote banksector die risicovolle activiteiten onderhoudt, kan even zeer funest zijn als een overheid die alle teugels laat vieren. Een snelle kredietgroei, sterk groeiende bankbalansen en een grote financiële sector ten opzichte van het BBP van het land dat deze banken moet bijstaan in tijden van moeilijkheden, zijn stuk voor stuk knipperlichtsignalen die meer aandacht verdienen in de toekomst.

Reacties

Jo Cobbaut

0

 

 

Het Ierse probleem heeft dus te maken met de wanverhouding tussen enerzijds het BBP en anderzijds de garantstelling van de Ierse overheid voor een zeer grote banksector.

Hoe zit het eigenlijk voor België met zijn garantstellingen? Ligt daar misschien een verklaring voor de aandacht die België 'genoot' van de markten, ondanks de op zich niet zo slechte fundamentals?

donderdag 09 december 2010 om 10:48

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Kris Boschmans

0

 

 

Bedankt voor de feedback en interesante vraag. Het is jammer dat België ontbreekt in het onderzoek van Baglioni en Cherubini, maar de banksector is ook in ons land relatief groot, de gezondheid van de financiële sector blijft nog steeds wankel en onze overheidsfinanciën zouden lijden onder hernieuwde bankproblemen.

Kortom, ja, onze banksector speelt niet in ons voordeel. Volgend artikel illustreert dit bijvoorbeeld. http://www.beurs.com/2010/11/29/is-belgie-de-volgende-domino/3042

donderdag 09 december 2010 om 16:26

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe