Volgens Johan Van Overtveldt is in België de crisis nabij. Tenzij er draconische maatregelen genomen worden om tegelijk de overheidsschuld terug te dringen én de economie aan te zwengelen. Lees hier het opiniestuk zoals verschenen in De Standaard op 30/06/2010.

Onze publieke financiën zijn fundamenteel uit de haak door wanbeleid en de vergrijzing

Terwijl de formatie blijkbaar rustig voortkabbelt, bevindt België zich stilaan maar zeker op een belangrijk keerpunt. Ofwel komen er nu waarlijk ernstige ingrepen en blijven we weg uit het groepje van noodlijdende eurolanden, ofwel komen die ingrepen er niet en dan is het gewoon een kwestie van tijd vooraleer we Griekenland, Portugal en de rest vervoegen.

Op de internationale geld- en kapitaalmarkten volgt men aandachtig de Belgische regeringsonderhandelingen. De ruimte voor gebrek aan ernst in de beleidsvorming neigt stilaan naar nul. Waarom? Omdat de Belgische overheidsschuld in de komende maanden opnieuw door het plafond van de 100 procent van het bbp zal gaan en omdat ons lopende begrotingstekort niet eens voor de helft met de crisis te maken heeft. Onze publieke financiën zijn fundamenteel uit de haak door structurele ontwikkelingen die te maken hebben met wanbeleid in de overheidssector en met de vergrijzing van de bevolking. Om te beletten dat onze overheidsschuld doormarcheert in de richting van de 150 procent van het bbp en nog meer, dient er structureel in de uitgavenmechanismen te worden ingegrepen en moeten er maatregelen genomen worden die economische groei aanzwengelen. Uit cijfers van de Oeso blijkt dat de potentiële groei van de Belgische economie voor de komende jaren niet meer dan 0,6 procent bedraagt, een drama, niet in het minst voor onze publieke financiën.

Feest bederven

Net zoals tijdens de aanloop naar de internationale financiële crisis zien economen die nu een waarschuwende vinger opsteken omtrent de Belgische situatie zich geconfronteerd met drie groepen mensen (naast de beperkte schare van medestanders): zij die het feestje niet willen laten bederven en dus in alle toonaarden ontkennen dat we ongemakkelijk dicht bij Griekse toestanden zitten, zij die wel stevig nattigheid gewaarworden maar liever de andere kant op kijken en zij die menen te weten dat er anno 2010 nieuwe regels en wetmatigheden gelden. Laat het genoteerd staan: de Belgische crisis wordt nu al voorspeld. Tenzij er maatregelen komen.

Om te beletten dat ons land in een variant van het Griekse crisissyndroom terecht komt, dringen zich drie grote pakketten van maatregelen op.

• Ten eerste moet onze kostencompetitiviteit hersteld worden. Daarvoor moeten de loonkosten nominaal met minstens 5 procent, liefst 10 procent naar beneden. Om snel resultaat te kunnen boeken, moet deze ingreep gebeuren via een verlaging van de sociale zekerheidsbijdragen van de werkgevers. Tegelijk moeten we de centrale loonvorming loslaten en meer gedifferentieerde loonniveaus in functie van de arbeidsproductiviteit toelaten. Ook de energiekosten moeten aangepakt worden, via een meer competitieve elektriciteitsvoorziening. Verbeterde competitiviteit betekent meer economische groei, meer jobs en dus meer overheidsinkomsten en minder uitgaven.
• Het tweede luik van de noodzakelijke ingrepen slaat op de arbeidsmarkt. Naast de wegwerking van de diverse systemen van vervroegde uittreding dringt zich ook een versoepeling van de ontslagregeling op, en een beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen. En bovenal moet de aansporing om te gaan werken beter. De maatschappelijk meest verdedigbare weg om dat doel te bereiken, loopt langs een verhoging van de laagste netto-inkomens uit arbeid. De absolute noodzaak aan meer groei maakt ook dat het zelfmoord zou zijn om de nu al torenhoge fiscale druk nog verder op te drijven. Hoogstens kan er sprake zijn van substitutie: nieuwe belastingen om de belastingen op arbeid te verlagen.
• Het derde en misschien wel allerbelangrijkste maatregelenpakket slaat op het overheidsapparaat. Uit diverse studies blijkt dat België zowat de meest kostelijke en inefficiënte overheid van alle geïndustrialiseerde landen heeft. De efficiëntie van ons overheidsapparaat naar het niveau van landen als Oostenrijk en Ierland tillen, zou ons jaarlijks 16 miljard euro besparen. Er dringt zich alvast een nominale bevriezing van de overheidslonen op. De komende tien jaar moeten we minstens één op de drie gepensioneerde ambtenaren niet te vervangen (liefste zelfs één op de twee). Ernstige ingrepen dringen zich ook op in het systeem van de ambtenarenpensioenen. De huidige regeling is niet vol te houden, dus zullen er structurele inleveringen moeten komen.

Geen meerderheid

Is dat niet haalbaar omdat er geen significante politieke meerderheid te vinden is voor dergelijke ingrepen? Het zou ook ons inderdaad (zeer aangenaam) verrassen als de volgende regeringsploeg al de hierboven vermelde maatregelen zou nemen. Maar dan doen wij de voorspelling dat België, bij ontstentenis van zulke maatregelen, gedoemd is om de komende periode relatief te verarmen, ook binnen Europa.

Reacties

H. Vanerps

0

 

 

Meer gedifferentieerde loonniveaus in functie van de arbeidsproductiviteit vereisen een aanpak van de anciënniteitsproblematiek. Anciënniteit is een pervers systeem dat jonge werknemers te weinig en oudere werknemers te laat verloont.
Waarom komt deze problematiek niet meer aan bod binnen de economische denktanks?

zondag 04 juli 2010 om 14:01

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Kris Boschmans

0

 

 

Beste,

De problematiek van anciënniteit en loondifferentiëring is uitgebreid aan bod gekomen in een vroegere beleidsnota, die u hier kunt terugvinden: http://www.vkwmetena.be/beleidsnotas/loonspanning-in-perspectief
Ik hoop u hiermee van dienst te kunnen zijn.

donderdag 15 juli 2010 om 15:20

Antwoord

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe

Annuleren

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe