Kan meer toezicht de volgende financiële crisis voorkomen? Ook het Bazel III raamwerk holt achter de feiten aan. Kleinere banken die overkop mogen gaan, is wat we echt nodig hebben.

Deze bijdrage verscheen ook in Ondernemen, het ledenblad van VKW

Nood aan regulering

De grootste banken van de wereld zullen nog grotere kapitaalbuffers moeten aanleggen dan wat reeds was voorzien onder het Bazel III raamwerk. Door banken te verplichten om meer kernkapitaal aan te houden wordt het aantal keren dat ze hun eigen vermogen kunnen uitlenen aan banden gelegd. Zo beperk je risico's en vermijd je dat banken dreigen omver te vallen bij de minste tegenwind. Omdat grote systeembanken anderen dreigen mee te sleuren in hun val wil men voor hen nog strengere ratio's opleggen.

Niemand twijfelt eraan dat het noodzakelijk is dat banken dikkere schokdempers krijgen. Ook de versterking van het toezicht is een absolute must. Je zou voor minder huiveren bij de gedachte dat de totale activa van de Belgische banksector nog steeds 3,3 keer ons nationaal product bedraagt. Dat is al een heel stuk minder dan de verhouding van 4,7 eind 2007 maar nog steeds groot genoeg om op enkele dagen tijd de Belgische economie uit haar hengsels te lichten. Een paar kleine tegenslagen op een balanstotaal van 1.200 miljard euro zouden hiertoe volstaan.

Twee illusies

Het raamwerk van Bazel III en de recente hervormingen van het toezicht, ook bij ons, zijn bijgevolg geen overbodige luxe. Ook over de nobele doelstellingen zijn we het roerend eens. Toch schort er iets aan de aanpak. Want, is het geen illusie te denken dat een systeem met mastondonten van banken ooit veilig kan worden gerund? De aanpak die men nu naar voor schuift lost het cruciaal probleem van het 'too big to fail' helemaal niet op. Ook al zijn de stootkussens dikker, banken weten dat ze zullen worden gered indien het verkeerd gaat. Dit noemt men het moreel risico (moral hazard) dat ook de verzekeringswereld parten speelt. Als ik weet dat er een vangnet is dan loert roekeloosheid om de hoek.

Een tweede illusie is te denken dat je met meer toezicht het gevaar zult in toom houden. De Britse 'Independent Banking Commission' formuleerde dit waanbeeld vrij vertaald als volgt: 'Het is beter om een structuur te creëren die aanspoort tot het juiste gedrag dan te proberen het verkeerd gedrag in toom te houden in een structuur die daartoe aanzet.' Het deed mij denken aan de regels in het voetbal. Scheidsrechters zullen nooit alles kunnen zien, zelfs niet met camera's. Bepaal maar eens wie wie omver trekt in een duel? Precies daarom gaan steeds meer stemmen op om aanvallers het voordeel van de twijfel te geven. Dat creëert een motivatiestructuur die aanvallend voetbal beloont. Welnu, in de bankwereld moeten we naar een structuur die veilig gedrag stimuleert.

Small enough to fail

De beste manier om veilige banken in het zonnetje te zetten is ervoor te zorgen dat slechte banken failliet kunnen gaan. Maar om te vermijden dat een faillissement de rest van de sector meesleurt, heb je best geen al te grote banken. Het doel van toezicht mag dus niet zijn om faling te vermijden maar moet er juist op gericht zijn om faillissementen snel te kunnen afhandelen, zonder al te veel erg voor de rest van de sector. Dat kan enkel indien banken klein genoeg blijven. Om het gevaar van 'too big to fail' uit te schakelen hebben we nood aan een aanpak gebaseerd op 'small enough to fail'. In zo'n omgeving betaalt niet de belastingbetaler maar wel de aandeelhouder die daarmee tevens wordt aangespoord tot een beter intern bestuurlijk toezicht. Ook dat zal efficiënter werken dan eender welk door de toezichthouder opgelegd kader.

Reacties

Niet invullen aub
Naam *
Code   

Voeg reactie toe